Σχετικά

Hans van Wingerden

Επάγγελμα: εικαστικός καλλιτέχνης/επιμελητής/σύμβουλος

Σπουδές: Koninklijke Akademie voor Kunst en Vormgeving στο 's-Hertogenbosch, 1969/1974

Διακρίσεις:

Koninklijke Subsidie 1977, Premier Artist Prize 2025, Artist Index Prize 202

Εκθέσεις: (από το 2000 μέχρι σήμερα

Ατομικές, μεταξύ άλλων

2026 Hedendaags Kunstkabinett, 's-Hertogenbosch

2010 Hooghuis Φωτογραφική έκθεση, Heusden

2000 WTC, Amsterdam

Ομαδικές, μεταξύ άλλων

2025 Open Atelier + έκθεση, 's-Hertogenbosch

2025 Plaatsmaken, Roermond

2024 Nieuwe Kunstruimte, 's-Hertogenbosch

2023 Open Atelier + έκθεση, 's-Hertogenbosch

2022 Noorderkunstlicht, 's-Hertogenbosch

2021 Kunstroute, 's-Hertogenbosch

2019 Poezie, Theater a/d Parade, 's-Hertogenbosch

2018 Cultuurcentrum Zwaneberg, Heist op den Berg, Βέλγιο

2005 Kunstcentrum Keg, Schijndel

2001 Stokpunt, 's-Hertogenbosch

Από τη Marta Puig, Συντάκτρια/Επιμελήτρια Hedendaags Kunst Tijdschrift. (μερική απεικόνιση)

Ο Van Wingerden, γεννημένος στην Ολλανδία και εκπαιδευμένος στην Ακαδημία Τέχνης και Σχεδιασμού στο 's-Hertogenbosch (1969-1974), αναδύθηκε στις τελευταίες μέρες του μοντερνισμού και την άνοδο της μεταμοντέρνας αμφιβολίας. Το 1977 έλαβε το διάσημο Βασιλικό Επίδομα και αρχικά αγκάλιασε την τεχνική ακρίβεια του φωτορεαλισμού. Αλλά όπως σημείωσε αργότερα, η επίπονη πιστότητα του μέσου στις επιφανειακές λεπτομέρειες δεν ήταν επαρκής για τη βαθιά καλλιτεχνική του εξερεύνηση. Η κυριαρχία της φωτογραφίας, η μηχανική αναπαραγωγή που ο Walter Benjamin αποκάλεσε «το μαρασμό της αύρας», ανάγκασε τον Van Wingerden να αναρωτηθεί τι θα μπορούσε ακόμα να διατηρήσει η τέχνη σε έναν κόσμο ατελείωτης αναπαραγωγής. Το ταξίδι του από τον ρεαλισμό στον εννοιολογισμό δεν ήταν επομένως μια στυλιστική μετάλλαξη, αλλά μια φιλοσοφική απομάκρυνση. Μέσα από τις δεκαετίες, το έργο του Van Wingerden αρθρώνει ένα συνεκτικό φιλοσοφικό τόξο, από την αναπαράσταση στην αποκάλυψη, από την εικόνα στην ιδέα. Η δουλειά του βρίσκεται στη διασταύρωση της φαινομενολογικής δύναμης του Dan Flavin, της ηθικής συνείδησης του Joseph Beuys και του σημειωτικού παιχνιδιού του Duchamp, αλλά παραμένει αναμφισβήτητα δική του. Όπου ο Flavin προσπαθεί να αποϋλοποιήσει τη γλυπτική μέσω του φωτός, ο Van Wingerden επανυλοποιεί την ηθική μέσω του φωτισμού. Το νέον του, σε αντίθεση με την βιομηχανική καθαρότητα του Flavin, φέρει μαζί του το υπόλειμμα της ιστορίας, το φάντασμα των εργοστασίων, τη μνήμη της εργασίας, τη μελαγχολία της παρακμής του πολιτισμού. Ανακτώντας αυτά τα απορριφθέντα στοιχεία, ασκεί αυτό που θα μπορούσε κανείς να ονομάσει μια αρχαιολογία του σύγχρονου, όπου κάθε έργο είναι ένας τόπος όπου το υλικό παρελθόν αντιμετωπίζει το ιδεολογικό παρόν. Η αφοσίωση του Van Wingerden στην εννοιολογική ακρίβεια ισοσταθμίζεται από την ευαισθησία του στη σημασία. Οι εγκαταστάσεις του δεν είναι διδακτικές· προσκαλούν στον στοχασμό. Λειτουργούν σε αυτό που ο Merleau-Ponty περιέγραψε ως «το ορατό αόρατο», τον χώρο όπου η σημασία συμπίπτει με τη συνείδηση. Ο θεατής δεν απλώς κοιτάζει το έργο, αλλά εμπλέκεται στη λογική του. Το φως που φωτίζει, αποκαλύπτει επίσης. Δεν μπορείς να σταθείς μπροστά στα ανθρώπινα δικαιώματα ή στο Z-woord χωρίς να νιώσεις την ηθική ανησυχία της θέασης. Για να κατανοήσεις τη θέση του Van Wingerden στη σύγχρονη καλλιτεχνική σκηνή, πρέπει να κοιτάξεις πέρα από το στυλιστικό του υπόβαθρο και να επικεντρωθείς στη φιλοσοφική συντονία. Σε έναν κόσμο της τέχνης που κυριαρχείται από το θέαμα και την επαναλαμβανόμενη επανάληψη που υποστηρίζεται από την αγορά, η πρακτική του υπογραμμίζει την πρωτοκαθεδρία της σκέψης. Ανήκει σε μια γενιά καλλιτεχνών για τους οποίους η τέχνη είναι μια επιστημολογική πράξη, ένα μέσο γνώσης. Τα έργα του προκαλούν την παθητικότητα της θέασης και αναγκάζουν τον θεατή να εξετάσει την εικόνα αντί να την καταναλώσει. Με αυτόν τον τρόπο, αποκαθιστά την κριτική λειτουργία της τέχνης σε έναν πολιτισμό που έχει εγκαταλείψει σε μεγάλο βαθμό την κριτική.

Επιπλέον, το έργο του Van Wingerden ενσωματώνει μια μορφή ηθικής οικολογίας, ανακυκλώνοντας απορριφθέντα υλικά σε νέα συστήματα σημασίας. Το νέον που διασώζεται από κατεδαφισμένα εργοστάσια γίνεται μια μεταφορά για τη λύτρωση, τη δυνατότητα ότι ακόμα και μέσα στα ερείπια της προόδου, το φως επιμένει. Η τέχνη του μιλάει έτσι στην συλλογική μας κρίση σημασίας στο Ανθρωπόκαινο. Μας υπενθυμίζει ότι ο φωτισμός, τόσο κυριολεκτικά όσο και μεταφορικά, πρέπει να κερδηθεί, όχι να υποτεθεί.

Όπου οι πρώτες πρωτοπορίες προσπάθησαν να θολώσουν τα όρια μεταξύ τέχνης και ζωής, το έργο του Van Wingerden μπορεί να θεωρηθεί ως μια αντιστροφή: αποκαθιστά την αυτονομία της τέχνης ακριβώς για να προσεγγίσει κριτικά τη ζωή. Τα έργα του δεν μιμούνται τον κόσμο· τον διαγιγνώσκουν. Μέσω μιας γλώσσας λαμπερής συγκράτησης, εκθέτει την υποκρισία του σύγχρονου πολιτισμού, την ψευδαίσθηση της ελευθερίας, την εμπορευματοποίηση της αλήθειας και τη μούδιασμα της συνεχούς ορατότητας. Ωστόσο, παρά όλη την κριτική, τα έργα του δεν είναι κυνικά. Φέρουν μια σιωπηλή πίστη στη συνείδηση, μια πίστη ότι η τέχνη μπορεί ακόμα να αφυπνίσει τη συνείδηση. Σήμερα, ενώ συνεχίζει να παράγει από το εργαστήριό του στην Ολλανδία, εκθέτοντας σε όλη την Ευρώπη και λαμβάνοντας αναγνώριση από μουσεία και ιδιωτικές συλλογές, ο Van Wingerden θεωρείται ένας από τους σπάνιους καλλιτέχνες που συνδυάζουν την τεχνολογική εξέλιξη με μεταφυσικό βάθος. Η λήψη του Premier Artist Prize (2025) και του Artist Index Prize (2025) απλώς επιβεβαιώνει αυτό που το έργο του έχει εδώ και καιρό αποδείξει: ότι η σημασία, όταν επιδιώκεται με ακεραιότητα, παραμένει σχετική.

Εδώ βρίσκεται η διαρκής σημασία του. Ο Hans van Wingerden δεν είναι μόνο ένας καλλιτέχνης της μορφής, αλλά και της σημασίας, ένας αλχημιστής του φωτισμού που μετατρέπει τα βιομηχανικά απόβλητα σε μεταφυσικό στοχασμό. Σε μια εποχή οπτικής υπερβολής, μας υπενθυμίζει ότι το αληθινό φως δεν προέρχεται από αυτό που βλέπουμε, αλλά από αυτό που τελικά μπορούμε να κατανοήσουμε.

Από τη Marta Puig, Επιμελήτρια Σύνταξης Περιοδικού Σύγχρονης Τέχνης. (μερική προβολή)

Για τις άλλες εικαστικές μου εργασίες μπορείτε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα: www.hansvanwingerden.nl