O mnie

Hans van Wingerden

Zawód: artysta wizualny/kurator/doradca

Wykształcenie: Koninklijke Akademie voor Kunst en Vormgeving w 's-Hertogenbosch, 1969/1974

Wyróżnienia:

Koninklijke Subsidie 1977, Premier Artist Prize 2025, Artist Index Prize 202

Wystawy: (od 2000 do chwili obecnej)

Indywidualne, m.in.

2026 Hedendaags Kunstkabinett, 's-Hertogenbosch

2010 Hooghuis wystawa fotografii, Heusden

2000 WTC, Amsterdam

Zbiorowe, m.in.

2025 Open Atelier + wystawa, 's-Hertogenbosch

2025 Plaatsmaken, Roermond

2024 Nieuwe Kunstruimte, 's-Hertogenbosch

2023 Open Atelier + wystawa, 's-Hertogenbosch

2022 Noorderkunstlicht, 's-Hertogenbosch

2021 Kunstroute, 's-Hertogenbosch

2019 Poezie, Theater a/d Parade, 's-Hertogenbosch

2018 Cultuurcentrum Zwaneberg, Heist op den Berg, Belgia

2005 Kunstcentrum Keg, Schijndel

2001 Stokpunt, 's-Hertogenbosch

Autorstwa Marta Puig, Redaktor/Kurator Hedendaags Kunst Tijdschrift. (fragment)

Van Wingerden, urodzony w Holandii i wykształcony w Akademii Sztuki i Wzornictwa w 's-Hertogenbosch (1969-1974), wyłonił się w schyłkowych dniach modernizmu i nadejściu postmodernistycznego zwątpienia. W 1977 roku otrzymał prestiżowe Królewskie Stypendium i początkowo przyjął techniczną precyzję fotorealizmu. Ale jak później zauważył, żmudna wierność medium wobec powierzchniowych detali nie była wystarczająca dla jego głębokiej eksploracji artystycznej. Dominacja fotografii, mechanicznej reprodukcji, którą Walter Benjamin nazwał „więdnięciem aury", zmusiła Van Wingerdena do zadania sobie pytania, co sztuka może jeszcze zachować w świecie nieustannej reprodukcji. Jego podróż od realizmu do konceptualizmu nie była zatem stylistyczną mutacją, lecz filozoficznym oddaleniem. Przez dekady twórczość Van Wingerdena artykułuje spójny filozoficzny łuk, od reprezentacji do objawienia, od obrazu do idei. Jego praca sytuuje się na skrzyżowaniu fenomenologicznej mocy Dana Flavina, moralnej świadomości Josepha Beuysa i semiotycznej gry Duchampa, ale pozostaje nieomylnie jego własna. Tam gdzie Flavin próbuje zdematerializować rzeźbę poprzez światło, Van Wingerden rematerializuje etykę poprzez oświecenie. Jego neon, w przeciwieństwie do industrialnej czystości Flavina, niesie ze sobą osad historii, ducha fabryk, pamięć pracy, melancholię upadku cywilizacji. Odzyskując te wyrzucone elementy, praktykuje to, co można by nazwać archeologią współczesności, gdzie każda praca jest miejscem, w którym materialna przeszłość konfrontuje ideologiczną teraźniejszość. Oddanie Van Wingerdena konceptualnej precyzji jest równoważone przez jego wrażliwość na znaczenie. Jego instalacje nie są dydaktyczne; zapraszają do kontemplacji. Działają w tym, co Merleau-Ponty opisał jako „widzialne niewidzialne", przestrzeń, gdzie znaczenie zbiega się ze świadomością. Widz nie tylko patrzy na pracę, ale zostaje również zaangażowany w jej logikę. Światło, które oświetla, również ujawnia. Nie można stanąć przed mensenrechten czy het Z-woord bez odczuwania etycznego niepokoju bycia widzem. Aby zrozumieć miejsce Van Wingerdena we współczesnej scenie artystycznej, trzeba spojrzeć poza jego stylistyczne tło i skupić się na filozoficznej rezonancji. W świecie sztuki zdominowanym przez spektakl i podtrzymywaną przez rynek powtarzalność, jego praktyka podkreśla prymat myślenia. Należy do pokolenia artystów, dla których sztuka jest aktem epistemologicznym, środkiem do wiedzy. Jego prace kwestionują pasywność patrzenia i zmuszają widza do rozważenia obrazu zamiast jego konsumpcji. W ten sposób przywraca krytyczną funkcję sztuki w kulturze, która w dużej mierze porzuciła krytykę.

Ponadto twórczość Van Wingerdena ucieleśnia formę etycznej ekologii, przetwarzając odrzucone materiały w nowe systemy znaczeń. Neon uratowany z wyburzonych fabryk staje się metaforą odkupienia, możliwości, że nawet pośród ruin postępu światło trwa. Jego sztuka przemawia zatem do naszego zbiorowego kryzysu znaczenia w antropocenie. Przypomina nam, że oświecenie, zarówno dosłownie, jak i w przenośni, musi być zasłużone, a nie założone.

Tam gdzie wczesne awangardy próbowały zatrzeć granice między sztuką a życiem, projekt Van Wingerdena można postrzegać jako odwrócenie: przywraca autonomię sztuki właśnie po to, by krytycznie podejść do życia. Jego prace nie naśladują świata; diagnozują go. Poprzez język promiennej powściągliwości odsłania hipokryzję nowoczesnej cywilizacji, iluzję wolności, utowarowienie prawdy i otępienie stałej widoczności. Jednak pomimo całej krytyki jego prace nie są cyniczne. Niosą w sobie cichą wiarę w świadomość, wiarę, że sztuka wciąż może przebudzić świadomość. Dziś, podczas gdy nadal tworzy w swoim atelier w Holandii, wystawia w całej Europie i zyskuje uznanie muzeów i kolekcji prywatnych, Van Wingerden jest uważany za jednego z rzadkich artystów, którzy łączą technologiczne wyrafinowanie z metafizyczną głębią. Jego otrzymanie Premier Artist Prize (2025) i Artist Index Prize (2025) jedynie potwierdza to, co jego twórczość od dawna pokazuje: że znaczenie, gdy jest uczciwie realizowane, pozostaje istotne.

W tym leży jego trwałe znaczenie. Hans van Wingerden nie jest tylko artystą formy, ale także znaczenia, alchemikiem oświecenia, który przekształca przemysłowe odpady w metafizyczną refleksję. W erze wizualnego nadmiaru przypomina nam, że prawdziwe światło nie pochodzi z tego, co widzimy, ale z tego, co ostatecznie możemy zrozumieć.

Przez Martę Puig, Redaktorkę Kuratorkę Czasopisma Sztuki Współczesnej. (częściowy widok)

O moich innych pracach plastycznych można przeczytać na stronie: www.hansvanwingerden.nl